Op 24 mei 2025 zwaaien de deuren van het Damiaanmuseum en het geboortehuis terug volledig open. De restauratie van het geboortehuis is afgerond en dat hield meer in dan het herstellen van het dak, de waterdichting, ... Het beschermde monument werd volgens de regels gerenoveerd. Ook verschillende originele objecten zoals o.a. het Hawaïaanse godenbeeld, de kermistafel, Damiaans doodskist en kazuifel krijgen (terug) een plaats. Ze maken een essentieel deel uit van wat het museum wil vertellen en tonen: het verhaal over het leven van Jozef De Veuster / pater Damiaan zowel in Tremelo als in Hawaï, samen met de Hawaïanen. En dus verdienen die authentieke objecten vanzelfsprekend de nodige zorg en aandacht.
Het Damiaanmuseum beheert een gemengde collectie: houten voorwerpen, stoffen, veel organische materialen en steen. Om die artefacten te conserveren, komt het erop aan een soort middenweg te vinden om de ideale bewaaromstandigheden te creëren. Monitoring is dan ook ontzettend belangrijk: een stabiel klimaat in het museum is onontbeerlijk. Ondertussen blijft onderzoek naar wat deze materialen echt nodig hebben noodzakelijk. Het museum doet daarvoor ook beroep op verschillende specialisten. De collectie van het Damiaanmuseum is vooral gevoelig voor licht en temperatuur. Liturgische kleding, religieuze kleding, is gevoeliger voor licht en mogelijke schade is onomkeerbaar. Maar voor andere stukken uit de collectie, zoals de originele doodskist bijvoorbeeld, zijn vochtigheid en temperatuur belangrijke parameters.
Een degelijk bewakingssysteem vinden voor de collectie, met respect voor het erfgoed van het gebouw zelf, was de uitdaging. Het systeem moet gemakkelijk te gebruiken en zo onzichtbaar mogelijk zijn: geen logge meetapparaten die de aandacht trekken in de vitrines. De dataloggers, de meetapparaten in de vitrines, moeten onopgemerkt blijven voor de bezoekers. De gemeten gegevens worden in één applicatie samengebracht, en dat in realtime. Het is net als wanneer je de dienstregeling van je trein of bus bekijkt: je wilt de relevante informatie hebben, op dat precieze moment.
Het Damiaanmuseum bewaart ook archieven: brieven, documenten, foto’s, ... Net zoals voor de objecten is het belangrijk om de temperatuur en vochtigheid te controleren. Slechts een klein deel van de collecties wordt tentoongesteld, het grootste deel wordt bewaard in de opslag en archieven. Vanwege de stabielere omgeving op die plek zijn de uitdagingen anders, maar het is niettemin belangrijk om goed toezicht te houden. Ook daar is een gelijkaardig monitoringsysteem een absolute must-have.
Met de restauratie en de herinrichting van het geboortehuis investeert het Damiaanmuseum dan ook in een goed monitoringsysteem om de collectie objecten en archieven binnen vastgelegde parameters te bewaren. Het Damiaanmuseum doet hiervoor een beroep op de expertise en apparatuur van het innovatieve Belgische bedrijf CHARP, dat ook samenwerkt met o.a. het MAS in Antwerpen en Museum M in Leuven. Op deze manier blijft het erfgoed rond Damiaan optimaal bewaard, ook voor toekomstige onderzoekers en bezoekers.
